Kolon ve rektum kanserleri, yani kolorektal kanserler, uzun yıllar daha çok ileri yaş hastalığı olarak biliniyordu. Lakin son yıllarda bu kanserlerin genç yetişkinlerde daha sık görülmesi dikkat çekiyor. Aktüel araştırmalar, kimi bağırsak bakterilerinin ürettiği “kolibaktin” isimli toksinin, bilhassa genç yaşta görülen kolorektal kanserlerde DNA hasarıyla bağlı izler bırakabileceğini gösteriyor. Memorial Göztepe Hastanesi Gastroenteroloji Bölümü’nden Doç. Dr. Süleyman Günay, kolorektal kanserlerde erken teşhisin değerine dikkat çekerek endoskopik tedavi yollarından biri olan ESD ile ilgili bilgi verdi.
Bu belirtileri göz gerisi etmeyin!
Özellikle genç yetişkinlerde makattan kanama birçok vakit hemoroid olarak değerlendirilmekte, dışkılama tertibindeki değişiklikler ise gerilim ya da beslenme düzensizliğiyle ilişkilendirilebilmektedir. Meğer genç yaşta olmak, kolorektal kanser riskinin büsbütün ortadan kalktığı manasına gelmez.
Son yıllarda 45 yaş altındaki yetişkinlerde bilhassa rektal kanserle ilgili artışlar dikkat çekmektedir. Bu nedenle makattan kanama ya da dışkılama alışkanlığındaki değişiklikler “basit bir sorun” olarak görülmemeli; dışkıda kan, açıklanamayan kansızlık, kilo kaybı, yeni başlayan kabızlık yahut ishal üzere bulgular da ciddiye alınmalıdır.
Risk faktörleri sırf genetik değil
Kolorektal kanserlerde genetik yatkınlık kıymetli bir faktör olsa da hastalık sırf genetik nedenlerle açıklanmamaktadır. Çok kilo, hareketsiz ömür, sigara ve alkol kullanımı, sıhhatsiz beslenme, ultra işlenmiş besinlerin sık tüketilmesi ve bağırsak florasını etkileyen çevresel faktörler de risk üzerinde tesirli olabilmektedir. Gereksiz antibiyotik kullanımı da bağırsak mikrobiyotasında dengesizliğe yol açarak sindirim sistemi sıhhatini olumsuz etkileyebilir. Bağırsak florasıyla ilgili son araştırmalarda kolibaktin isimli toksinin öne çıkması, sindirim sistemi sıhhatinin korunmasının kıymetini bir kere daha göstermektedir.
Belirti beklemeden tarama yaptırın
Kolorektal kanserde erken teşhis, tedavi muvaffakiyetini direkt etkileyen en değerli faktörlerden biridir. Bu nedenle hiçbir şikayet olmasa bile bilhassa 45 yaşından sonra kolonoskopi taraması yapılması önerilmektedir. Ailesinde kolon ya da rektum kanseri hikayesi olanlar yahut alarm belirtileri yaşayan şahıslarda ise tarama yaşı doktor tarafından daha erken planlanabilir. Kolonoskopi sadece kanseri erken yakalamak için değil, kanser gelişmeden evvel riskli polipleri saptayıp çıkarmak için de değerli bir yoldur. Böylelikle kimi olaylarda kanser gelişimi başlamadan önlenebilir.
Erken evrede kesi olmadan tedavi mümkün
Kolorektal kanser ya da sindirim sistemindeki birtakım riskli lezyonlar erken evrede yakalandığında, her vakit büyük bir ameliyat gerekmemektedir. Endoskopik Submukozal Diseksiyon yani ESD, uygun hastalarda tümörlü ya da kanserleşme riski taşıyan dokunun rastgele bir kesi yapılmadan endoskopik olarak çıkarılmasını sağlar.
ESD sürecinde ağızdan ya da makattan girilen ince bir endoskop kullanılır. Karında kesi açılmaz. Sırf hastalıklı alan hedeflenir, sağlıklı organ dokusu mümkün olduğunca korunur. Hastalıklı doku milimetrik hassasiyetle etrafından ayrılır ve tek modül halinde çıkarılır.
Hasta konforu ve organ kollayıcı tedavi ön planda
ESD süreci sonrası süreç hastalar açısından ekseriyetle daha konforludur. Birçok hasta birebir gün ya da kısa periyodik takip sonrasında taburcu edilebilir. Günlük yaşama ve işe dönüş mühleti klasik cerrahiye nazaran daha kısa olabilir. Bilhassa kalın bağırsak ve rektum lezyonlarında organ hami yaklaşımlar ömür kalitesi açısından büyük değer taşır. Lakin ESD her hastaya uygulanabilen bir metot değildir. Bu tedavinin başarısı yanlışsız hasta seçimine, lezyonun erken evrede saptanmasına ve süreci gerçekleştiren takımın tecrübesine bağlıdır.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
Kaynak: Beyaz Haber Ajansı
